คุณยายเจ้าปัญญา

มีคุณยายคนหนึ่งอาศัยอยู่กับหลานสองคน ทุกวันหลานทั้งสองจะออกไปเที่ยวเล่นสนุกสนานตามห้างสรรพสินค้า ตามบาร์ โรงหนัง โรงละคร ทิ้งให้คุณยายอยู่บ้านคนเดียว พอคุณยายห้ามปราม หลาน ๆ ก็ตอบว่า

"แหมทำงานมาเหน็ดเหนื่อย ก็ขอออกไปหาความสุขบ้างสิ"

กลางดึกวันหนึ่ง หลานทั้งสองกลับถึงบ้าน เห็นคุณยายกำลังเดินก้ม ๆ เงย ๆ อยู่หน้าบ้าน ถามได้ความว่า คุณยายกำลังหาเข็มเย็บผ้าที่ทำตกไป หลานทั้งสองถามว่า คุณยายทำเข็มหล่นตรงไหน จะได้ช่วยหาให้เจอ

คุณยายรีบตอบทันที "อ๋อ ยายน่ะทำเข็มหล่นตรงหน้าเตียงในห้องนอนจ้ะ"

"อ้าว แล้วยายมาหาตรงนี้ทำไมละจ๊ะ" หลานถาม

"ก็ยายเห็นว่า ตรงนี้น่ะไฟมันสว่างดี เผื่อจะเจอได้ง่าย ๆ"

เท่านั้นเอง หลานทั้งสองก็ลงนั่งหัวเราะจนท้องแข็ง

"ยายจ๋า ยายงงหรือเปล่า เข็มหล่นในห้อง แล้วมาหาที่ใต้เสาไฟฟ้าเนี่ยนะ"

คุณยายตอบกลับทันที "ทำไมจะไม่ได้ล่ะหลานรัก ก็ทีหลานน่ะ ทำความสุขหล่นหายไปจากใจ ยังไปเที่ยวหาตามผับ ตามบาร์ ตามห้างได้ทุกวัน"


ที่มา: หนังสือ "เข็มทิศชีวิต" โดย ฐิตินาถ ณ พัทลุง

นิทาน Zen - กำจัดวัชพืช

อาจารย์เซนท่านหนึ่งกำลังจะละสังขาร บรรดาสานุศิษย์ต่างพากันมานั่งห้อมล้อมดูใจอาจารย์ รอคอยว่าอาจารย์จะสั่งสอนอะไรพวกเขาเป็นครั้งสุดท้าย
       
       อาจารย์เซนไม่เอ่ยวาจา หลับตานิ่ง จากนั้นสักพักจึงเอ่ยถามเหล่าสานุศิษย์ว่า
       
       "ทำอย่างไรจึงจะกำจัดวัชพืชออกจากพื้นที่โล่งนี้ได้?"
       
       บรรดาสานุศิษย์ต่างนิ่งงัน เพราะคิดไม่ถึงว่า อาจารย์เซนจะถามคำถามพื้นๆ เช่นนี้ออกมาได้
       
       ศิษย์ผู้หนึ่งเอ่ยตอบว่า "ใช้จอบเสียมแซะขุดทำลายวัชพืชทิ้งไปให้หมด"
       
       เมื่ออาจารย์เซนได้ฟัง เพียงอมยิ้มไม่กล่าวกระไร
       
       ศิษย์อีกผู้หนึ่งตอบว่า ใช้ไฟเผา วัชพืชทั้งหมดย่อมถูกทำลายไป"
       
       อาจารย์เซนได้ฟังแล้ว ยังคงไว้ซึ่งรอยยิ้ม พร้อมกับผงกหัวเล็กน้อย
       
       ศิษย์คนที่สามตอบว่า "ใช้ปูนขาวโรยบนวัชพืชให้ทั่ว เท่านี้บรรดาวัชพืชก็จะตายหมด"
       
       อาจารย์เซนยังคงมีปฏิกริยาเช่นเดิม
       
       ศิษย์คนที่สี่เห็นดังนั้นจึงกล่าวว่า "วิธีการของพวกเขาล้วนไม่ถูกต้อง เพราะล้วนไม่ได้กำจัดถึงรากวัชพืช การกำจัดวัชพืชที่ถูกต้อง ต้องถอนรากถอนโคน"
       
       เมื่อเหล่าสานุศิษย์ต่างหมดคำตอบแล้ว อาจารย์เซนจึงเอ่ยว่า "พวกเจ้าล้วนตอบได้ดี ตั้งแต่วันพรุ่งนี้เป็นต้นไป พวกเจ้าจงแบ่งที่ดินผืนนี้ออกเป็นส่วนๆ แล้วใช้วิธีการที่แต่ละคนได้เสนอมาในการกำจัดวัชพืชส่วนของใครของมัน แล้ววันนี้ของปีหน้า พวกเจ้าจงมารวมตัวกันที่นี่อีกครั้ง"
       
       หนึ่งปีผ่านไป เหล่าสานุศิษย์ต่างมารวมตัวกันอีกครั้ง แต่พื้นที่ซึ่งเดิมเต็มไปด้วยวัชพืชนั้นไม่มีแล้ว กลับกลายเป็นพืชพันธุ์ธัญญาหารเหลืองอร่ามไปทั่วผืนดิน
       
       เนื่องจากในช่วง 1 ปีที่ผ่านมา บรรดาสานุศิษย์ใช้วิธีการต่างๆ นานา แต่ก็ไม่สามารถกำจัดวัชพืชได้อย่างหมดจด จึงพากันละทิ้งภารกิจของตนไป สุดท้ายอาจารย์จึงได้ปลูกพืชพันธุ์ที่เป็นผลิตผลทางการเกษตรลงไปแทนที่ เพื่อป้องกันไม่ให้วัชพืชเติบโตขึ้นมาอีก
       
       ยามที่เหล่าศิษย์มารายล้อมอยู่นั้น พืชพันธุ์ทั้งหลายต่างกำลังสุกงอมเต็มที่ ทว่าอาจารย์เซนได้ล่วงลับดับขันธ์ไปก่อนหน้านั้นนานแล้ว
       
       คำสอนสุดท้ายที่อาจารย์ได้ทิ้งไว้ให้เหล่าสานุศิษย์ก็คือ วิธีกำจัดวัชพืชที่ได้ผลที่สุด มีเพียงวิธีเดียวคือ ปลูกพืชพันธุ์ที่ใช้การได้ทับลงไปแทนที่ ส่วนวิธีการที่จะทำให้จิตวิญญาณของตนไม่ว่างเปล่า คือปลูกฝังด้วยคุณธรรมอันดีงามเท่านั้น
       


แทนที่สิ่งเลวร้ายในใจ ด้วยความคิดดีๆ

พึงชนะความชั่ว  ด้วยความดี...

นิทาน Zen - อย่างนั้นหรือ?

มีสาวสวยนางหนึ่งอาศัยอยู่กับพ่อแม่ในบ้านใกล้กับสำนักของอาจารย์เซน นามว่า เฮกกุอิน เอนคากุ ซึ่งเป็นผู้เปี่ยมด้วยเมตตา ในสายตาผู้คนในละแวกนั้น

วันหนึ่ง พ่อของนางจับได้ว่า นางเกิดตั้งท้องขึ้นโดยยังมิได้แต่งงาน พ่อของนางจึงโกรธมาก และบังคับขู่เข็ญให้สารภาพว่า ใครเป็นพ่อเด็ก แต่นางก็ไม่ยอมปริปากพูด สุดท้าย หลังจากถูกเค้นถามมากๆ เข้า นางจึงบอกไปว่า พ่อของเด็กในครรภ์คือ "อาจารย์เฮกกุอิน"

พ่อแม่ของนางจึงเดินทางไปหาอาจารย์เฮกกุอิน และด่าทอด้วยความโกรธเกรี้ยว แต่ท่านไม่สะทกสะท้าน เมื่อคำด่าสิ้นสุดลง อาจารย์เฮกกุอินยิ้มน้อยๆ และกล่าวเพียงคำว่า "อย่างนั้นหรือ?"

หลังจากที่เด็กคลอดออกมา เด็กถูกส่งมาให้อาจารย์เฮกกุอินเลี้ยงดู ซึ่งในเวลานี้ ข่าวได้แพร่สะพัดไปทั้งหมู่บ้าน บรรดาชาวบ้านใกล้เคียงต่างหมดศรัทธา และพากันไปรุมด่าประนาม ทว่าอาจารย์เฮกกุอินก็กล่าวตอบเพียงว่า "อย่างนั้นหรือ?" จากนั้นก็รับเด็กไปเลี้ยงดูอย่างดี

หนึ่งปีผ่านไป ด้วยความร้อนรุ่มในอกของแม่เด็ก ที่รู้ความจริง นางจึงบอกความจริงกับพ่อแม่ว่า จริงๆ แล้วพ่อของเด็กคือ หนุ่มที่ทำงานในร้านขายปลา

เมื่อความจริงเปิดเผย พ่อแม่ของนางผู้นั้นต่างสะเทือนใจ ทั้งสองจึงรีบเดินทางไปกราบขอขมาอาจารย์ด้วยความสำนึกเสียใจอย่างสุดซึ้ง ขณะเดียวกัน ชาวบ้านที่ทราบความจริง ต่างก็เดินทางไปขออภัยที่เคยพูดจาล่วงเกินอาจารย์เฮกกุอินเอาไว้อย่างมากมาย

เมื่อฟังความจบ อาจารย์เฮกกุอินก็กล่าวตอบเพียงประโยคเดียวว่า "อย่างนั้นหรือ?"


และมอบทารกส่งคืนให้แก่สตรีผู้นั้นไป...